Το ιστορικό της απελευθέρωσης της Λαμίας

Στα μέσα του Οκτώβρη του ’44 η Λαμία βρίσκονταν ακόμα υπό Γερμανική κατοχή. Όμως η ώρα της λευτεριάς δεν  ήταν μακριά. Τα βράδια ακούγονται εκρήξεις πυρομαχικών καθώς οι Γερμανοί που ετοιμάζονται για υποχώρηση, τα ανατινάζουν για να μην πέσουν στα χέρια του λαϊκού στρατού. Ο ΕΛΑΣ Ρούμελης συνεχίζει να μάχεται ενάντια στα χιτλερικά στρατεύματα και να απελευθερώνει πόλεις και χωριά. Στις 17 Οκτώβρη το πρωί,  μία μόλις μέρα πριν την απελευθέρωση της Λαμίας, ομάδα της 13ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ συγκρούστηκε με τους Γερμανούς στη Μεγάλη Βρύση(Θέση Νταμάρια)  όπου σκοτώθηκαν εννέα μαχητές οι: Αθανάσιος Ψωμάς (Λαμία), Δημήτριος Βάρσος (Λαμία), Ηλίας Δεβεσιάδης (Λαμία), Θωμάς Παπαδημητρίου (Στυλίδα), Ιωάννης Γιαννούτσος (Στυλίδα), Γιώργος Μανωλόπουλος (Λαμία), Ιωάννης Πανούτσος (Λαμία), Τζινάβας (Λαμία) και Θανάσης Ψωμάς που τραυματίστηκε σοβαρά και υπέκυψε αργότερα στα τραύματα του (Λαμιακός Τύπος, Τρίτη 18 Οκτώβρη, σελ.4). Το απόγευμα μπήκε στη Λαμία μια ομάδα ΕΣ-ΕΣ και  είδε στη σιδηροδρομική γραμμή  δύο νεαρούς συμπολίτες μας  τον Δαϊτσιώτη Αργύρη και  Γαϊτάνη Κώστα. Τους κυνήγησαν,  έπιασαν τον Κώστα Γαϊτάνη και τον εκτέλεσαν επί τόπου λίγο πριν σημάνουν οι καμπάνες της λευτεριάς.

Στις 18 Οκτώβρη το βράδυ, οι τελευταίοι Γερμανοί στρατιώτες εγκαταλείπουν τη Λαμία κάτω από το σφυροκόπημα των τμημάτων της ΧΙΙΙ Μεραρχίας  που τα ξημερώματα μπαίνουν στη Λαμία, ελευθερωτές. Την πόλη πρωτοπάτησε το σύνταγμα του Θύμιου Ζούλα με τον καπετάνιο του ΕΛΑΝ Σωτήρη Μπεγνή  αλλά σχεδόν ταυτόχρονα από την άλλη είσοδο της πόλης έμπαινε το τμήμα του Νικηφόρου (Δημήτρης Δημητρίου) με τον καπεταν-Ατρόμητο (Δημήτρης Καπερώνης). Στις 19 Οκτώβρη στη Λαμία έφτασε και  το ΙΙΙ τάγμα του 42ου  συντάγματος του Φώτη Βερμαίου (Φοίβος Γρηγοριάδης) με τον καπετάνιο του Περικλή (Γιώργο Χουλιάρα) και το 36ο σύνταγμα της ΧΙΙΙ Μεραρχίας από Άμφισσα (Παπακόγκας Κ., &Καταρίδης Ν., 2006:21).

Φεύγοντας πανικόβλητοι οι Γερμανοί άφησαν άθικτες τις τεράστιες αποθήκες τροφίμων. Είχαν επιχειρήσει όμως υπονομεύσεις για ανατίναξη αποθηκών με πυρομαχικά  στο συγκρότημα των Παλιών Στρατώνων. Ο Αυστριακός κλειδούχος Ιωσήφ Μπλέχιγκερ (Ηλίας Κόκκινος) που εργαζόταν στο σιδηρόδρομο μαζί έναν Ιταλό (Κώστας Ντεσιμόνε) αποκάλυψαν στον εφεδρικό ΕΛΑΣ τη θέση των μηχανισμών πυροδότησης και  οργανώθηκε με επιτυχία  με επιτυχία  επιχείρηση εξουδετέρωσης τους, σώζοντας την πόλη από ανατινάξεις.  Ξέφυγαν μόνο μερικά εκρηκτικά στο βόρειο τμήμα του Τσαλτάκη γι αυτό έγιναν κάποιες μικρές εκρήξεις που ακούστηκαν στην πόλη (ΛΤ.14441/18.10.90). Οι δυο αντιφασίστες που βοήθησαν στην επιχείρηση έφυγαν στη συνέχεια με τους αντάρτες του ΕΛΑΣ. Μετά την απελευθέρωση  παρέμειναν στη Λαμία και έζησαν στην πόλη μας.

Η  πόλη  της Λαμία τις επόμενες μέρες έγινε το κέντρο  ολόκληρης της Ελλάδας. Στις 19 Οκτωβρίου έφτασαν στην ελεύθερη Λαμία οι πρώτοι αντιπρόσωποι της ΠΕΕΑ και του ΕΑΜ, αντιπροσωπεία της ΚΕ του ΚΚΕ  και το Γεν. Στρατηγείο του ΕΛΑΣ. Την Κυριακή 29 Οκτώβρη  πραγματοποιήθηκε πανηγυρική συγκέντρωση  του ΕΑΜ στη Λαμία με αφορμή την επέτειο του «ΟΧΙ». Στη συγκέντρωση αυτή ο Αρης εκφώνησε τον περίφημο Λόγο της Λαμίας.

Κάντε το πρώτο σχόλιο

Υποβολή απάντησης

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται.


*